Điện - Giữ sự sống cho đặc khu Phú Quý

Từ những kho đông lạnh hải sản, cơ sở sản xuất nước đá, bệnh viện, trường học đến các homestay ven biển… tất cả đều phụ thuộc vào sự ổn định của dòng điện. Đằng sau ánh sáng ấy là nỗ lực âm thầm của ngành điện trong hành trình giữ nhịp phát triển cho đảo xa.

Điện giữ nhịp cho kinh tế biển

Buổi sáng trên đảo Phú Quý bắt đầu từ những chuyến tàu cá cập bến sau đêm dài vươn khơi. Tại cảng cá, tiếng máy làm đá, kho đông lạnh và xe vận chuyển hải sản hoạt động liên tục. Xa hơn là các nhà hàng, homestay, quán cà phê ven biển tất bật chuẩn bị đón khách du lịch. Nhịp sống ấy đang được duy trì bởi một hệ thống điện vận hành độc lập giữa biển khơi.

ẢNH: PC LÂM ĐỒNG

Ông Nguyễn Văn Linh, Phó chủ tịch UBND đặc khu Phú Quý, cho biết với một địa phương biển đảo như Phú Quý, điện không chỉ là hạ tầng kỹ thuật mà là điều kiện tiên quyết cho phát triển. "Có thể nói, ở đặc khu Phú Quý, điện không chỉ phục vụ phát triển mà còn là động lực tạo ra sự phát triển. Điện ổn định chính là nền tảng để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, du lịch và nâng cao chất lượng sống cho người dân", ông Linh nhấn mạnh.

Nếu như trước đây, người dân đảo từng quen với cảnh cấp điện luân thì nay hệ thống điện đã bảo đảm vận hành liên tục 24/24 giờ. Sự thay đổi ấy mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp đầu tư sản xuất, dịch vụ và du lịch. Ông Nguyễn Phước Kim, Giám đốc Công ty TNHH Kim Hoa, doanh nghiệp chuyên sản xuất nước đá và kinh doanh hải sản tươi sống tại Phú Quý, chia sẻ: "Ngành nghề của chúng tôi phụ thuộc hoàn toàn vào điện. Chỉ cần mất điện vài giờ là hải sản có nguy cơ giảm chất lượng, thiệt hại rất lớn. Những năm gần đây điện rất ổn định nên doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư thêm kho lạnh, máy móc và mở rộng sản xuất".

Theo Điện lực Phú Quý, sản lượng điện thực tế vượt dự báo gần 10%, chủ yếu do lượng khách du lịch tăng mạnh trong dịp lễ và cao điểm mùa hè. Ông Châu Đình Du, Chủ doanh nghiệp Đức Thắng, chuyên kinh doanh hải sản, cho biết: "Khách du lịch bây giờ yêu cầu chất lượng dịch vụ rất cao. Điện ổn định giúp các cơ sở lưu trú, bảo quản hải sản, nhà hàng hoạt động liên tục. Nếu điện chập chờn thì rất khó giữ chân du khách".

Áp lực giữ điện giữa biển khơi

Khác với đất liền, hệ thống điện Phú Quý vận hành độc lập, chưa kết nối lưới điện quốc gia. Điều đó đồng nghĩa mọi áp lực đảm bảo điện đều dồn lên nguồn phát tại chỗ. Hiện hệ thống điện trên đảo vận hành theo mô hình phối hợp giữa diesel - điện gió - điện mặt trời. Tuy nhiên, đặc thù thời tiết khiến việc vận hành luôn tiềm ẩn nhiều áp lực. Theo Điện lực Phú Quý, vào mùa khô, nguồn điện gió giảm mạnh, hệ thống phải phụ thuộc chủ yếu vào diesel. Ngược lại, mùa gió bấc khiến công suất turbine gió biến động liên tục, đòi hỏi đội ngũ vận hành phải điều độ chính xác để tránh nguy cơ rã lưới.

Ông Phạm Ngọc Thanh, Trưởng Điện lực Phú Quý, cho biết: "Khó khăn lớn nhất trong công tác đảm bảo điện cho đặc khu là hệ thống điện vận hành độc lập, không có nguồn hỗ trợ từ lưới điện quốc gia nên mọi sự cố đều phải xử lý tại chỗ. Trong khi đó, thời tiết khắc nghiệt và hơi muối biển khiến thiết bị nhanh xuống cấp, còn nhu cầu điện cho sinh hoạt, du lịch tăng mạnh vào mùa cao điểm. Đặc biệt, nguồn năng lượng tái tạo phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên vào mùa khô, hệ thống phải tăng cường vận hành diesel để đảm bảo đủ điện phục vụ người dân và sản xuất".

Hiện Điện lực Phú Quý đang quản lý hơn 8.800 khách hàng với hệ thống gồm 47,22 km đường dây trung áp, 47,27 km đường dây hạ áp cùng 59 trạm biến áp phủ khắp đảo. Dù áp lực lớn, ngành điện vẫn duy trì nhiều chỉ số vận hành tích cực.

Cùng với đảm bảo vận hành, ngành điện đang từng bước đầu tư nâng cấp hệ thống nguồn và lưới điện nhằm đáp ứng tốc độ tăng trưởng phụ tải ngày càng cao của đảo. Giai đoạn 2019 - 2026, ngành điện đã đầu tư gần 577 tỉ đồng cho các công trình nguồn điện và lưới điện tại Phú Quý, trong đó có các hạng mục sửa chữa lớn, mở rộng nguồn diesel, cải tạo lưới điện và đầu tư hệ thống dự phòng nhiên liệu.

Nhiều dự án đang tiếp tục được triển khai như cải tạo lưới điện hạ thế và nâng cấp nguồn điện phục vụ phát triển kinh tế xã hội của đặc khu. Đáng chú ý, Điện lực Phú Quý cũng đang từng bước hướng tới mô hình "đảo xanh" thông qua phát triển năng lượng tái tạo. Theo Điện lực Phú Quý, điện mặt trời mái nhà đang góp phần giảm áp lực cho nguồn diesel vào ban ngày, tiết giảm nhiên liệu và giảm phát thải môi trường.

Giữa những ngày biển lặng hay mùa gió dữ dội, những người thợ điện vẫn lặng lẽ làm công việc của mình. Dòng điện trên đảo vì thế không chỉ là ánh sáng. Đó còn là sự sống là niềm tin và là nền tảng cho tương lai của một vùng biển đang từng ngày chuyển mình.