Phát huy giá trị di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng trong đời sống hôm nay

Hội thảo do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo T.Ư, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội VN và Thành ủy Đà Nẵng tổ chức.

Trí thức phải gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc

Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng nhất quán với lựa chọn vì dân, vì nước. Từ người đỗ đạt cao trong chế độ khoa cử, cụ Huỳnh từ bỏ con đường làm quan để dấn thân cứu nước, trải qua phong trào Duy tân, những năm tháng tù đày ở Côn Đảo, hoạt động nghị trường, báo chí và sau Cách mạng Tháng Tám tham gia chính quyền cách mạng. Sự lựa chọn ấy định hình bản lĩnh, cốt cách của cả cuộc đời cụ Huỳnh, với tinh thần "tất cả vì dân, học vì dân, viết vì dân, chịu tù đày vì dân và gánh vác việc nước cũng vì dân".

ẢNH: HOÀNG SƠN

Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư nhắc đến vai trò của cụ Huỳnh trong phong trào Duy tân với tư tưởng "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh", hoạt động nghị trường, báo chí và tham gia Chính phủ sau Cách mạng Tháng Tám. Ông đánh giá cuộc gặp giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh là "cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên một nền tảng chung: độc lập của dân tộc và hạnh phúc của nhân dân", đồng thời là biểu tượng của đại đoàn kết toàn dân tộc và tư tưởng trọng dụng hiền tài.

Ở cương vị quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp năm 1946, cụ Huỳnh hoạt động trong hoàn cảnh nhiều khó khăn, vận dụng tinh thần "dĩ bất biến, ứng vạn biến" để xử lý những vấn đề đặt ra, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng. Từ đó, ông Quyết nhấn mạnh di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng "không chỉ thuộc về lịch sử, mà còn để lại những bài học sâu sắc cho hôm nay và mai sau: Trí thức chân chính là trí thức gắn trí tuệ với vận mệnh của dân tộc. Trí thức chỉ thực sự lớn khi đứng về phía nhân dân và khối đại đoàn kết, chỉ bền vững khi được xây trên nền tảng của sự tin cậy, tôn trọng, đồng thuận vì mục tiêu chung".

Theo ông Quyết, tư tưởng "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh" tiếp tục có giá trị gợi mở trong phát triển con người và đất nước, nhất là về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, đào tạo và văn hóa. Ông đề nghị tiếp tục nghiên cứu toàn diện về cụ Huỳnh, chắt lọc các giá trị về bản lĩnh, liêm chính, phụng sự, đại đoàn kết, trọng dụng nhân tài và đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, hạnh phúc nhân dân lên trên hết để chuyển hóa thành kiến nghị chính sách. Đồng thời, sưu tầm, khai thác tư liệu, phát huy giá trị di tích, đưa di sản cụ Huỳnh vào giáo dục truyền thống và đổi mới tuyên truyền trên không gian số.

ẢNH: HOÀNG SƠN

Đưa di sản vào đời sống hôm nay

Tham luận tại hội thảo, Phó chủ tịch Hội Nhà báo VN Trần Trọng Dũng cho rằng không thể áp dụng máy móc mô hình làm báo của cụ Huỳnh vào thế kỷ 21, nhưng những giá trị nền tảng trong hoạt động báo chí của cụ vẫn còn nguyên ý nghĩa. Công nghệ thay đổi cách thông tin được truyền đi, nhưng yêu cầu về sự thật và kiểm chứng không giảm. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang ảnh hưởng lớn mạnh, trách nhiệm của nhà báo với thông tin càng quan trọng. Từ Báo Tiếng Dân, ông Dũng nhấn mạnh thêm yêu cầu gắn báo chí với đời sống, phát hiện những vấn đề thực sự nóng trong cuộc sống người dân thay vì chỉ chạy theo những gì được chú ý trên mạng xã hội.

Về hoạt động của cụ Huỳnh trên cương vị quyền Chủ tịch nước, tham luận của Văn phòng Chủ tịch nước nêu bật những đóng góp của cụ trong việc bảo đảm sự liên tục của quyền lực nhà nước và sự ổn định trong điều hành Chính phủ ở thời điểm đặc biệt của cách mạng. Từ đó, tham luận nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ máy gắn với kỷ luật, phân công và thẩm quyền rõ ràng; quyền hạn đi cùng trách nhiệm; đoàn kết dựa trên lợi ích tối cao của dân tộc và khuôn khổ pháp luật.

ẢNH: HOÀNG SƠN

ẢNH: HOÀNG SƠN

Tham luận của Bộ Nội vụ tập trung vào những đóng góp của cụ Huỳnh trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, từ tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương, công vụ đến kiểm tra, giám sát. Giá trị của người cán bộ trước hết thể hiện ở tinh thần trách nhiệm đối với đất nước và nhân dân; chức vụ phải gắn với bổn phận, quyền hạn phải được sử dụng vì việc chung. Việc Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn và giao trọng trách cho cụ Huỳnh cũng cho thấy yêu cầu phát hiện, lựa chọn đúng người, bố trí đúng việc và tạo điều kiện để người có năng lực phát huy sở trường.

Trong khi đó, tham luận của Ủy ban T.Ư MTTQ VN làm rõ di sản của cụ Huỳnh đối với việc xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quan điểm đoàn kết là quá trình xây dựng niềm tin, tìm điểm chung, tôn trọng những khác biệt chính đáng, hài hòa lợi ích và quy tụ trí tuệ, nguồn lực của nhân dân cho mục tiêu chung. Từ đó, tham luận đề cập yêu cầu lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích quốc gia và lợi ích chính đáng của nhân dân làm điểm quy tụ; đổi mới phương thức tập hợp theo hướng quy tụ và phát huy; tăng cường đối thoại, lắng nghe, xây dựng niềm tin; gắn đoàn kết với nguyên tắc, dân chủ với kỷ luật, đồng thuận với trách nhiệm.

Phát biểu bế mạc hội thảo, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cho rằng phát huy di sản cụ Huỳnh không dừng ở nghiên cứu, bảo tồn, tôn vinh, mà quan trọng hơn là làm cho những giá trị ấy tiếp tục sống trong đời sống hôm nay, trở thành nhận thức, trách nhiệm và hành động; khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tinh thần đổi mới, trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ bản lĩnh, liêm chính, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; bồi đắp khát vọng cống hiến trong thế hệ trẻ. "Quan trọng hơn, trí tuệ, lòng yêu nước và tinh thần phụng sự, phục vụ cần tiếp tục được trao truyền, trở thành nguồn cảm hứng và trách nhiệm hành động của các thế hệ hôm nay và mai sau", ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.