Trung Quốc đẩy mạnh tham vọng UAV ở Biển Đông

Mới đây, tờ South China Morning Post dẫn thông báo từ Bộ Tư lệnh Chiến khu nam Trung Quốc cho biết nước này đã điều động UAV WZ-7, còn có tên là Tường Long (nghĩa là "rồng bay"), đến bãi cạn Scarborough ở Biển Đông để phối hợp tập trận hồi cuối tuần trước.

Ảnh: Reuters

Lợi thế nhưng không phải "vô đối"

Theo đó, đây là lần đầu tiên Bắc Kinh chính thức thông báo triển khai WZ-7 - dòng UAV tiên tiến dài 14 m, được trang bị động cơ phản lực với trần bay lên đến 18 km cùng tầm bay 7.000 km. Lần đầu tiên xuất hiện công khai tại Triển lãm Hàng không Chu Hải (Trung Quốc) vào năm 2021, WZ-7 từng được cho là bị Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát hiện bay qua eo biển Miyako, phía tây nam quần đảo Okinawa của nước này, hồi tháng 1.2023.

Thông tin về dòng UAV này, Đài CCTV cho biết: "WZ-7 cung cấp thông tin hình ảnh và có thể được sử dụng cho cả trinh sát chiến lược và chiến thuật. Các nhiệm vụ chính của nó bao gồm trinh sát biên giới, tuần tra trên vùng biển lãnh thổ và các vùng kinh tế độc quyền, và giám sát các khu vực quan trọng". Trong cuộc tập trận trên, WZ-7 đã phối hợp tác chiến cùng nhiều chiến đấu cơ xuất phát từ các sân bay khác nhau.

Trả lời Thanh Niên hôm qua (30.9), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận xét WZ-7 đạt trần bay cao nên có phạm vi bao quát rộng. Bên cạnh đó, việc bay cao hơn cả tầng mây giúp dòng UAV này không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết. Bên cạnh đó, độ cao lớn khiến việc tiêu diệt WZ-7 trở nên khó khăn, nhưng điều này lại không đồng nghĩa với việc nó không thể bị bắn hạ. Loại UAV này cũng có khả năng duy trì hoạt động lâu dài trên không và giám sát theo thời gian thực.

Mặc dù vậy, việc trang bị WZ-7 không có nghĩa Trung Quốc chiếm ưu thế so với một số bên trong khu vực. TS Nagao chỉ ra một số nước như Mỹ và Nhật Bản từ lâu sử dụng dòng UAV Global Hawk có khả năng vận hành không hề thua kém.

"Nếu triển khai loại WZ-7, Trung Quốc có thể giám sát tình hình trên một khu vực rộng lớn hơn nhiều tại Biển Đông suốt 24 giờ mỗi ngày và phản ứng nhanh chóng. Đây là lợi thế của Trung Quốc. Nhưng Mỹ cũng sở hữu hệ thống tương tự và luôn duy trì khả năng giám sát", TS Nagao đánh giá.

Không ngừng tăng cường năng lực UAV

Thời gian qua, Trung Quốc liên tục đẩy mạnh hoạt động của UAV để tăng cường kiểm soát Biển Đông. Hồi tháng 4 năm nay, quân đội Trung Quốc thông báo tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của nước này đến Biển Đông để tiến hành các cuộc thử nghiệm quan trọng. Đây chính là tàu sân bay chuyên dụng tác chiến UAV thế hệ mới của Bắc Kinh. Không chỉ được tăng cường khả năng đổ bộ lưỡng cư (trên biển lẫn trên bộ) và cường độ tấn công, tàu Type 076 với độ choán nước toàn tải lên mức 50.000 tấn, còn được trang bị bộ phóng điện từ để tăng cường khả năng tác chiến bằng cách phóng UAV nhanh hơn.

Cuối năm ngoái, Sáng kiến Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI), thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), đã công bố hình ảnh vệ tinh kèm các phân tích liên quan 3 thực thể Vành Khăn, Xu Bi và Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền VN nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp. Hình ảnh cho thấy tại cả 3 thực thể này, Trung Quốc xây dựng các cơ sở mới có khả năng được thiết kế để hỗ trợ các hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát (ISR). Cơ sở mới nổi bật có các hệ thống ăng ten định hướng, thiết bị cảm biến/thông tin liên lạc hoạt động gần nhau hoặc đỗ trực tiếp trên các mảng cố định.

Các hệ thống vừa nêu không chỉ có thể gây nhiễu radar đối phương, hệ thống tác chiến điện tử mà còn có thể hỗ trợ hoạt động của UAV. Qua đó, Trung Quốc có thể sẽ triển khai nhiều UAV ở Biển Đông. Vốn dĩ, kết nối điều khiển UAV có nhiều điểm yếu, nên nếu có hệ thống tác chiến điện tử mạnh mẽ thì Trung Quốc có thể tăng cường năng lực bảo vệ UAV của nước này trước rủi ro bị gây nhiễu từ bên khác.